PASSEX - ćwiczenia sił morskich na Bałtyku


PASSEX - ĆWICZENIA SIŁ MORSKICH NA BAŁTYKU



Od kilku lat do portu w Gdyni wchodzą różnego typu okręty Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, wszystko w ramach wspólnych wizyt i manewrów jakie prowadzą obie floty. W latach ubiegłych w gdyńskim porcie można było zobaczyć między innymi: fregatę rakietową typu Oliver Hazard Perry (USS „Kauffman”), krążownik typu Ticonderoga (USS „Gettysburg”), a także niszczyciele typu Arleigh Burke (USS „Ramage”, USS „Cole” i USS „Mitscher”). W tym roku w dniach 15-18 sierpnia w porcie w Gdyni zacumowała fregata rakietowa typu Oliver Hazard Perry - USS „Carr” (FFG-52). Wizyta amerykańskiego okrętu w gdyńskim porcie miała charakter roboczy.


Zanim jednak amerykański okręt zawinął do portu w Gdyni, kilka dni wcześniej na Morzu Bałtyckim przećwiczył współpracę ze śmigłowcem pokładowym SH-2G z 43. Bazy Lotnictwa Morskiego znajdującej się w Gdyni na Babich Dołach. W ramach współdziałania z USS „Carr” załoga śmigłowca SH-2G przetrenowała procedury obejmujące między innymi: podejście do lądowania na pokładzie fregaty przy trudnych warunkach atmosferycznych oraz podejście do lądowania w sytuacjach awaryjnych. Przećwiczono także sytuacje taktyczne w trakcie operacji zwalczania okrętów podwodnych (ZOP) i radiolokacyjnego wskazywania celów nawodnych dla amerykańskiej fregaty.


Warto zaznaczyć, iż klucz śmigłowców pokładowych Kaman SH-2G Super Seasprite sformowany został w 2003 roku, po przejęciu od Stanów Zjednoczonych dwóch fregat rakietowych typu Oliver Hazard Perry - ORP „Gen. T. Kościuszko” i ORP „Gen. K. Pułaski” wraz z czterema śmigłowcami. Dwa pierwsze śmigłowce trafiły do Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w październiku 2002 roku na pokładzie ORP „Gen. T. Kościuszko”, natomiast pozostałe dwie maszyny przyleciały rok później z niemieckiej bazy lotnictwa morskiego w Nordholz. Śmigłowce SH-2G przeznaczone są do poszukiwania i zwalczania okrętów podwodnych, prowadzenia rozpoznania, wykrywania, a także niszczenia celów nawodnych. Maszyny te mogą być również używane do zaopatrywania jednostek nawodnych oraz prowadzenia akcji poszukiwania i ratowania życia na morzu. Kika lat po sformowaniu klucza jego komponent lotniczy wszedł w skład Stałego Zespołu Sił Odpowiedzi NATO (Standing NATO Maritime Group - SNMG 1) podczas operacji antyterrorystycznej na Morzu Śródziemnym o kryptonimie „Active Endeavour”. Ponadto załogi śmigłowców pokładowych SH-2G operowały nad akwenami Morza Północnego, Morza Norweskiego, Morza Śródziemnego, Morza Czarnego oraz na Bałtyku.


W dniach 18-19 sierpnia 2011 roku na Morzu Bałtyckim miało miejsce polsko-amerykańskie ćwiczenie sił morskich PASSEX. W ćwiczeniu tym ze strony polskiej uczestniczyły dwa okręty, trzy śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych oraz samolot patrolowo-rozpoznawczy. Do ćwiczenia PASSEX skierowano następujące jednostki: fregatę rakietową typu Oliver Hazard Perry ORP „Gen. T. Kościuszko”, okręt podwodny typu Kobben ORP „Kondor”, a także lotnictwo morskie reprezentowane przez śmigłowce ZOP SH-2G i Mi-14 PŁ oraz samolot ”Bryza” z 44. Bazy Lotnictwa Morskiego w Siemirowicach. Ze strony amerykańskiej w ćwiczeniu udział wzięła fregata rakietowa USS „Carr”.


W trakcie dwóch dni trwania PASSEX okręty obu flot oraz lotnictwo morskie miały możliwość przećwiczenia następujących operacji: poszukiwania okrętu podwodnego, zwalczania celów powietrznych, działań antyterrorystycznych przy użyciu grup boardingowych operujących z pokładu fregat rakietowych oraz doskonalenia elementów łączności, wymiany informacji i manewrowania.


Jednym z priorytetowych elementów ćwiczenia była obrona zespołu jednostek nawodnych przed działaniami okrętu podwodnego czyli różnego rodzaju działania ukierunkowane na zwalczanie okrętów podwodnych. Warto zaznaczyć, iż jest to element bardzo ważny ponieważ okręt podwodny może stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa morskich szlaków komunikacyjnych, konwojów czy transportów morskich. Jednostki podwodne mogą być również używane do łamania blokad, a także wykonywania ataków torpedowych. W trakcie ćwiczenia PASSEX okręt podwodny typu Kobben ORP „Kondor” symulował zagrożenie dla jednostek nawodnych, natomiast dwie „bliźniacze” fregaty rakietowe ORP „Gen. T. Kościuszko” i USS „Carr” we współpracy ze śmigłowcem pokładowym SH-2G oraz śmigłowcami ZOP Mi-14PŁ poszukiwały i zwalczały okręt podwodny w celu zapewnienia bezpieczeństwa morskich szlaków komunikacyjnych. Ponadto przećwiczono również procedury obronne przed atakiem z powietrza oraz aktami terroryzmu morskiego. Kolejnymi zadaniami jakie pojawiły się podczas ćwiczeń PASSEX były awarie, pożary oraz akcje poszukiwania i ratownictwa (SAR) realizowane indywidualnie przez załogi każdego z okrętów, a także podczas funkcjonowania zespołu okrętów.


Obecnie w skład polskich sił morskich wchodzą dwie fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry - ORP „Gen. T. Kościuszko” i ORP „Gen. K. Pułaski”. Okręty te mogą być wykorzystywane do prowadzenia operacji w różnego rodzaju sytuacjach kryzysowych, a także prowadzenia akcji humanitarnych i pokojowych. Bojowym przeznaczeniem fregaty rakietowej jest realizacja następujących zadań: zwalczanie okrętów nawodnych, poszukiwanie i zwalczanie okrętów podwodnych, osłona własnych okrętów i statków oraz zwalczanie sił napadu powietrznego sił przeciwnika. Zaznaczyć trzeba, iż fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry służą w wielu flotach na całym świecie między innymi w: amerykańskiej, tureckiej, hiszpańskiej, egipskiej, tajwańskiej i pakistańskiej. Z pokładu fregaty rakietowej mogą operować różnego rodzaju śmigłowce pokładowe. Na wyposażeniu polskiej Marynarki Wojennej znajdują się śmigłowce pokładowe Kaman SH-2G Super Seasprite.


Podkreślić trzeba, iż wizyta amerykańskiej fregaty była dobrą okazją do wymiany doświadczeń między polskimi i amerykańskimi marynarzami służącymi na „bliźniaczych” fregatach rakietowych, ale także stworzyła możliwość współdziałania załóg śmigłowców pokładowych z okrętami sojuszniczymi.


Tekst i zdjęcia - Anna Niwczyk